Ku¨reselleşen Du¨nyada Din - Ümit Aktı - Eski Yeni Yayınları

Gu¨nu¨mu¨zde ku¨reselleşme, du¨nyada, belki de u¨zerinde en fazla çalışılan ve konuşulan konulardan biridir. Ku¨reselleşme bu¨tu¨n toplumsal kurum ve yapıları olumlu veya olumsuz ama gu¨çlu¨ bir şekilde etkilemektedir. Bu sebepledir ki kavram hakkında oldukça farklı fikirler ortaya atılmaktadır. Örneğin bir grup, ku¨reselleşmeyi kaçınılmaz ve hızlı bir değişim su¨reci olarak göru¨p ona direnmenin imkansızlığını ileri su¨rmektedirler. Diğer bir grup ise ku¨reselleşmeyi tamamen olumsuz ve onunla mu¨cadele edilmesi gereken, emperyalizmin yeni bir biçiminden başka bir şey olmadığını iddia etmektedirler. Son zamanlarda kitle iletişim araçlarının gelişmesiyle de önemli bir ivme kazanan ku¨reselleşme ekonomik, sosyal, siyasal ve ku¨ltu¨rel boyutlarıyla az veya çok tu¨m du¨nya u¨lkelerini etkilemektedir. O halde ku¨reselleşme nedir? Ku¨reselleşme, şu¨phesiz çok boyutlu bir su¨reçtir. Onu tarihi bağlamından koparıp tek yönlu¨ değerlendirmek yanlış olur. Ku¨reselleşme, tarihi ve toplumsal
gelişmeler yanında teknolojik gelişmelerin de belirleyici olduğu, toplumların ve ku¨ltu¨rlerin birbirleriyle çok yoğun etkileşime girdikleri bir su¨reçtir. Ku¨reselleşmeden etkilenen toplumsal kurumlardan biri de dindir. Bu etkileşim su¨reci kimi zaman homojenleştirici bir etki meydana getirirken, kimi zaman da yerel inanç ve ku¨ltu¨rlere ku¨resel ölçekte fırsatlar sunmaktadır. Bu açıdan, bazen egemen ku¨ltu¨rlerin dinleri yerel dinleri etkilemekte, bazen de yerel dinler onları tehdit edecek boyuta ulaşabilmektedir.
Bu çalışmada ku¨reselleşme siyasal, ekonomik, ku¨ltu¨rel ve teknolojik boyutları bakımından incelenmiştir. Ardından ku¨reselleşmenin bu söz konusu boyutlarıyla din arasındaki etkileşim ve ilişki sosyolojik bir perspektifle ele alınmıştır. Son olarak da Tu¨rkiye’deki ku¨reselleşme ve din arasındaki ilişki u¨zerinde durulmuştur.