Van Gölü Havzası’nda Kamu Yatırımları ve Harcamaları (1946-1960) - Volkan Tunç - Hiperlink Yayınları

Kamu yatırım ve harcamaları doğrudan devlet: eliyle verimli ekonomik faaliyetlerin gerçekleşmesini desteklemek amacıyla yapılan yollar, köprüler ve barajlar gibi yoğun sermaye gereksinimi duyulan fiziki altyapı yatırımlarıdır. Bu yatırımların temel amacı, ülkedeki ekonomik büyümeyi arttırmak ve ülke genelindeki kaynak dağılımını yaygınlaştırmaktır. Bu sebeple Cumhuriyetin ilanıyla beraber kurulan hükümetler ülkeyi her alanda muasır medeniyetler seviyesine getirebilmek için gayret: göstermiş ve bu bağlamda da kamusal yatırımlara önem vermişlerdir. Ancak ülkenin içinde bulunduğu iktisadi koşullar göz önüne alındığında bu yatırımların topyekûn yapılması mümkün olamamıştır. Bu nedenle eldeki imkânlar doğrultusunda ve önem sırasına göre peyderpey yapılmaya azami gayret: gösterilmiştir. Tek parti döneminden Demokrat Parti iktidarına kadar Van Gölü Havzası, ulaşım, tarım, hayvancılık, sanayi alanında önemli değişimlere sahne olmuştur. Bu başlıklar tek parti döneminde ulus-kimlik denklemi baz alınarak havzaya yansıtılırken Demokrat Parti döneminde bu denklem esnetilerek muhafazakarlığın hizmet araçları olarak görülmüştür. Demokrat Parti döneminde ulaşım hizmetleri önemli bir ivme kazanırken bölgede kurulmaya başlayan hidroelektrik santralleriyle birlikte bölgenin çehresi değişmeye başlamıştır. Büyük ölçüde dışarıdan alınan kredilerle bölgeye ulaştırılan yatırımlar 1957den soma yerini sıkıntılı bir sürece bırakmıştır. Bu yaşanılan tabloya Ferit Melen gibi bölgede önemli bir karşılığı olan şahsiyetin varlığı da eklenince iktidarın bölgedeki gücü büyük ölçüde zedelenmiştir. 1946-1960 yılları arasına Van Gölü Havzasında Kamu Yatırımları ve Harcamaları adlı çalışmada tek parti döneminden Demokrat Parti iktidarına iki farklı dönemde havzadaki ulaşım, tarım, hayvancılık, sanayi politikaları ele alınarak sosyo-ekonomik yansımaları irdelenmeye çalışılmıştır.