Uluslararası İlişkilerde İnşacılık: Kökeni, Temel Kavramları ve Araştırmaları

Sosyal bilimlerde İnşacılık kuramı veya bu ad kullanılmasa da inşacı bir bakış açısıyla her türlü toplumsal ilişkiyi inceleyen kuramlar Soğuk Savaş sonrası dönemde epey ilgi görmektedir. Gerçekliğin inşası, toplumun inşası, toplumsal cinsiyetin inşası, kimliğin inşası, ulus-inşası, devletin inşası gibi ifadeler sosyal bilimlerin çeşitli dallarının benimsediği popüler ifadeler haline gelmiştir. İnşacı bir bakış açısıyla yazılmış çalışmalar gittikçe artmasına rağmen söz konusu çalışmalarda kullanılan İnşacılığın temel kavramlarının ne anlama geldiği tam olarak ortaya koyulmadan kullanıldığını söyleyebilirim. Mesela, “devletlerin kimlikleri ve çıkarları öznelerarası olarak inşa edilmiş sosyal bir gerçekliktir” ifadesinde geçen öznelerarasılık, inşa ve sosyal gerçeklik kavramları inşacı analizler yapan çalışmalarda oldukça sık bir şekilde kullanılmaktadır. Fakat söz konusu kavramlar kullanıldıktan sonra yukarıdaki cümlede ifade edilen şeyin nasıl gerçekleştiği çoğunlukla ifade edilmemektedir. Yani gerçeklik nasıl inşa edilmektedir, öznelerarasılık nedir, gerçekliğin önüne getirilen “sosyal” sıfatı ile ne kastedilmektedir gibi sorular cevaplanmadan “gerçekliğin öznelerarası olarak inşa edildiği” ifadesi verili alınmaktadır. Bu kitapta söz konusu kavramların nasıl ortaya çıktığını ve ne anlama geldiğini Uluslararası İlişkiler disiplini üzerinden ele aldım. Ancak kitapta ele aldığım kavramların ve konuların sosyal bilimlerin diğer disiplinlerinde eğitim alan lisans veya lisans üstü öğrencileri için de faydalı olacağını ümit ediyorum.