Türkiye-Orta Asya Edebi İlişkileri - Cemal Kurnaz - Akçağ Yayınları

Türkiyenin tarihte Selçuklular ve özellikle Osmanlılar zamınında Orta Asya kültür çevreleri ile çok yönlü ilişkisi olmuştur. Anadolunun İslamlaşmasında önemli yeri bulunan kolonizatör dervişlerden başlayarak, bu ilişkilerin din, tasavvuf, ilim,kültür ve sanat alanlarında çok boyutlu olarak sürdüğü bilinmektedir. Özellikle Fatih Sultan Mehmed, Yavuz Sultan selim ve Kanuni Sultan Süleyman dönemlerinde Orta Asyalı birçok ilim ve sanat adamı Osmanlı ülkesine gelerek faaliyet göstermiştir.

Orta Asya ile Anadolu sahası arasındaki kültür ve edebiyat ilişkileri ayrıntılı olarak incelenmiş değildir. Bu konuda yapılan az sayıdaki çalışma, Ahmed-i Yesevi ve Ali Şir Nevayinin Anadolu sahasına etkisi ile sınırlı kalmış gibidir. Oysa, yüzyıllar boyunca devam eden bu ilişkinin bilinenlerden daha büyük boyutta olması gerekir. Biz bu düşünceden hareketle, acaba Türkiyeden Orta Asyaya giden, Orta Asyadan Türkiyeye gelen şairler olmuş mudur sorusuna cevap aradık. Şuara tezkireleri başta olmak üzere incelediğimiz diğer biyografik kaynaklarda, bazı Türkiyeli şairlerin İran, Özbekistan ve Afganistan bölgeleriyle ilişkilerinin olduğunu tesbit ettik. Diğer taraftan Orta Asyadan gelerek Türkiyede yaşayan 88 şair tesbit ettik. Araştırmalar sürdükçe bu sayının artacağı tahmin edilebilir.