Tirmizinin Kaynakları - Aziz Gökçe - Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Vakfı

Tirmizî’nin el-Câmi‘deki kaynaklarını tespit ve değerlendirmenin önemi öncelikle çalışmaya konu olan eser ve eserin müellifinden kaynaklanmaktadır. Bu nedenle elinizdeki kitapta öncelikle Tirmizî’nin hayatı, kişiliği ve ilmî yönü hakkında izahat verilmiş; son dönemde onun Bağdat’a gidip gitmediği şeklindeki tartışmalara binaen Tirmizî’nin rihleleri biraz kapsamlı incelenmiştir. el-Câmi‘nin içeriği, metodu, hadislere atıf şekilleri, hadislerin sıhhati, anlaşılması ve tatbikine dair değerlendirmelerine değinilmiş; ayrıca el-Câmi‘nin Kütüb-i Sitte içindeki yeri hakkındaki beyanat aktarılmıştır.
Tirmizî’nin el-Câmi‘de hadislerin sıhhati, anlaşılması ve tatbikine yönelik değerlendirmelerinde istifade ettiği kaynakları üzerinde durulmuştur. Zira Tirmizî’nin mümtaz bir konuma gelmesinde kaynakları önemli bir etkendir. Fıkhî görüşlere çok fazla yer verilen el-Câmi‘deki fıkhî açıklama sahipleri biraz daha detaylandırılmıştır. Tirmizînin hadis naklettiği hocaları ise daha kapsamlı ele alınmış ve onların cerh-tadîl durumları, bölgeleri ve eserleri gibi konularda bilgi verilmiştir. Tirmizî ve hocalarının ortak rivayetleri karşılaştırılarak aralarındaki uyum gözlenmiştir. Bu şekilde Tirmizinin kıymeti, kaynakları bağlamında gösterilmeye çalışılmıştır.