Şeddadiler Devleti Tarihi I - Ahmet Demir - Nubihar Yayınları

S¸edda^di^ Devleti kurucusu Muhammed b. S¸eddad, 948’de Mu¨safiri^lerden bağımsızlığını elde ederek 951 yılında ele geçirdiği Dvin şehrini devletine başkent yaptı.
Varlığı süresince kuzeyden gelen Rus, Gürcü¨, Ermeni, Abaza vs. gibi Hıristiyan güçlere karşı Kafkasya’nın Müslümanlarla meskûn beldelerini savunan S¸edda^di^ler Devleti, zamanı gelince de bu saldırgan milletlerin üzerlerine yürüyerek topraklarını fethetti.
S¸edda^di^ler Hanedanı, 955 yılında Mu¨safiri^lerce Dvin’den çıkarılmalarından sonra 970-971 yılında Gence’yi ele geçirerek tekrar bağımsız oldular. Şeddâdî hükümdarlarından I. Fadl b. Muhammed, 47 yıl süren hükümdarlık döneminde Müsa^firi^lerden sonra Arra^n, Azerbaycan ve Ermenistan’da oluşan siyasi^ boşluğu başarılı bir şekilde değerlendirerek devleti lehine bu bölgelerden birçok vilayet ele geçirdi.
Sadece bölgedeki Gürcü¨, Ermeni gibi Hıristiyan devletler değil, batıdaki Bizans I·mparatorlugˆu ve kuzeydeki Rus Knezligˆi gibi devletler de Müslümanların Kafkasya’daki toprakları üzerinde emeller besliyorlardı. S¸edda^di^ler Devleti bütün güçleriyle bu Hıristiyan devletlerin saldırılarına mukabele etmiş¸ bölgeye yerleşmelerine müsaade etmemiştir.
Şeddâdî hükümdarlarından Ebu¨’l Feth Musa b. Fadl, 1031 yılında ordusuyla Baku^’ye giren Rus yağmacılarına karşı saldırıya geçip onları şehirden çıkarması ile S¸edda^di^lere en parlak dönemi yaşatan Ebu¨’l Esva^r S¸avu^r’un Bizans ordularını 1045 ve 1046 yıllarında Dvin önlerinde birkaç defa bozguna uğratması, bu bağlamda ifade edilmesi gereken örneklerdendir.