Osman Ağa’nın Evkafı - Meral Bayrak Ferlibaş - Yeditepe Akademi

Bir saray mensubunun XVI. yüzyıl sonları ile XVII. yüzyıl başlarına ait olan evkafını konu alan bu çalışmanın kahramanı Osman Ağadır. Enderunda yetişen ve yaşamının büyük kısmını Topkapı Sarayında geçiren ağa, III. Murad, III. Mehmed ve I. Ahmed dönemlerinde devlet hizmetinde bulunmuştur. Arşiv kayıtlarına yansıyan bilgilerden Enderun Hazinesi Kethüdası, Hazinedarbaşı ve Bâbüssaâde ağası olarak hizmet ettiği anlaşılan ağanın ayrıca toplumsal ihtiyaçları gidermek üzere iki vakıf kurduğu saptanmıştır.

İpsalada susuzluğu gidermek amacıyla su hayratını, Kadıköyde de harap olmuş mescidi yenileyerek bir mabedi, toplumun kullanımına sunmuştur. Bu eserlerin dışında Enderunda ve dış saraylarda yetiştirilen iç oğlanların yararına hizmetlerde bulunmuş, evkafının Haremeyn vakıflarından biri olarak anılmasını sağlayacak bir organizasyona dahil olmuştur.

Hizmetlerin yerine getirilebilmesi için İnebahtı Sancağındaki bazı köyleri, İstanbulda sur içinde, Galatada, Kadıköyde, Kuzguncukta, Eyüpte ve İpsalada bulunan çok sayıdaki gayrimenkulü bağışlamış, bu şekilde hayata geçirdiği vakıfların sonsuza dek devamını amaçlamıştır. Ancak kendi adıyla anılan Kadıköydeki camii dışında diğer eserleri ve hizmetleri günümüze ulaşamamıştır.