Muhammed İkbal’de Benlik Felsefesinin Unsurları - Hasan Hüseyin Kargın - Eski Yeni Yayınları

Bu kitap, yirminci yu¨zyılda İslam felsefesine yeni bir ivme kazandıran Muhammed İkbal’in benlik felsefesine dair du¨şu¨ncelerini konu almaktadır. Muhammed İkbal, İslam Du¨nyasının içine du¨ştu¨ğu¨ esaret batağından kurtulması için yeni bir insan tipi geliştirmek ister. Şahsiyeti konu alan bir du¨şu¨nce sistemi geliştirir. İkbal’in benlik göru¨şu¨ tevhid’i esas alan bir temelde gelişir. İnsan, kendini Allah’a yaklaştırırsa, özgu¨rlu¨ğu¨ne kavuşacak, kendini sınırlayan tu¨m bağlardan kurtulacaktır. Benlik kendine Peygamberi kılavuz yapacak, Kur’an’ı içselleştirecek, Kâbe’yi kardeşliğin sembolu¨ olarak görecek, kaderciliği reddedecektir. Benliğin gu¨çlenmesine yardımcı olan bazı öğeler vardır. Benlik aşk sayesinde potansiyel bir gu¨ce erişirken, arzu sayesinde değişimi, fakr sayesinde yu¨ce gönu¨llu¨lu¨ğu¨, cesaret sayesinde kendi varlığını, kalenderlik sayesinde olgun kişiliği, basireti sayesinde sezgiyi, faaliyeti sayesinde diriliği ve su¨rekli mu¨cadele sayesinde u¨retme gu¨cu¨nu¨ elde edecektir. Diğer taraftan benliği zayıflatan unsurlarda vardır ve benlik bunlardan uzak durmalıdır. Benlik, yeis’e kapılmamalı, kalbinde korkuya yer vermemeli, kimseden bir şey isteyerek dilencilik yapmamalı, bir vatana bağlanmamalı, köleliğe karşı çıkmalı, ırkçılığı reddetmeli, taklitçilikten uzak durmalı, du¨nyada olup bitenlere karşı kayıtsız kalmamalıdır. Böylesi kişilerden bir topluluk oluşacak, bu topluluklarda birleşerek devleti meydana getireceklerdir. İnsanlık artık tek kişilik yönetimlerden kurtulmuş, Cumhuriyet yönetimine geçilmiştir. İslam toplumları bir an önce Cumhuriyet rejimine kavuşmalı, halkı yönetime katmalıdır. Bu cumhuriyetler birleşip İslam birliğini meydana getirmelidirler. Mu¨slu¨manlar tek millettir. Bu millet bilinci ile hareket edilmeli, milli ahlakın gelişmesi sağlanmalı, kadınlar iyi eğitilmeli, okullarda milli bir eğitim verilmeli, çalışma ve emeğin yu¨celiği, zamanın önemi ve tarih bilinci geliştirilmelidir.