Köy Enstitüleri: Yarım Kalan Aydınlanma Atılımı

Daha önce öğretmen okulları ve yüksek öğretmen okulları üstüne de çalışmaları bulunan, akademik yaşamının çoğunu öğretmen yetiştiren eğitim fakültelerinde geçirmiş olan Prof. Dr. İsa Eşme, bu araştırmasıyla Köy Enstitülerinin bilimsel sağlayanını yapıyor. Türkiyenin çağdaşlaşma atılımlarına bütünlük içinde bakarak, Osmanlı döneminin yenilikçi çabalarına ve Cumhuriyetin devrimci atılımlarına bilimin ışıldağını yetkinlikle tutarak, bunlar arasında yıldız gibi parlayan Köy Enstitülerini çeşitli yönleriyle ayna gibi gösteriyor okula. Sade, akıcı bir dille ve serinkanlı tutarlı bir tutumla anlatıyor.
Pakize Türkoğlu

Köy Enstitüsü kökenli Prof. Dr. İsa Eşme nice öğretim, deneyim aşamalarından sonra ülkemizin seçkin eğitimbilimlerinden biri olmuştur. Yıllarını vererek yazdığı Yarım Kalan Aydınlanma Atılımı Köy Enstitüleri adlı kitabında, köylere öğretmen yetiştirme amacıyla kurulan Köy Enstitülerinin kuruluş, kapatılış dönemlerini eleştirel bir gözle yansıtarak görevini yerine getirmiştir. Eşme, kitabında, Köy Enstitüleri ile başlayan aydınlatma atılımını tamamlama yolunda umut yaratan her gelişmeyi değerlendiriyor. Günümüz koşullarında, devletten bir şey beklemeden, 2003 yılında, Eğitim Fakültesi Dekanı olarak görev yaptığı üniversitesinde düzenlenen bir projede alınan kararların uygulanabileceği kanısı uyandıran kurumlaşma denemelerinden örnekler veriyor. Eşmenin bu konuda yarım kalan aydınlanma atılımının tamamlanmasında umduğunu belediyelerce oluşturulacak Kent Enstitülerine bağladığını görüyoruz. Kitabın, bu görüşü benimseyenlere iyi bir yol gösterici olacağını düşünüyorum.