İslam Tarihinde Bir Dönu¨m Noktası Hudeybiye Antlaşması - Mustafa Özkan - Fecr Yayınları

Hicrî 6/miladî 628 yılında Mu¨slu¨manlar ile Mekke mu¨şrikleri arasında yapılan Hudeybiye Barış Antlaşması’nın İslam Tarihinde bir dönu¨m noktası olduğunu söylemek mu¨mku¨ndu¨r. Söz konusu Antlaşmanın bir dönu¨m noktası olmasında, onun doğurduğu kısa ve uzun vadedeki sonuçlarıdır. Örneğin sözu¨ edilen antlaşmanın imzalanması ile, İslam karşıtlarının başını çeken Kureyş mu¨şrikleri daha önce muhatap bile kabul etmedikleri Mu¨slu¨manları ilk defa dinî-siyasî bir kesim olarak tanımış oldular. Hakeza, söz konusu Antlaşma ile İslam’ın öngördu¨ğu¨, Hz. Muhammed’in ise tesisi için yoğun çaba sarf ettiği barış ortamı oluştu. Barış ortamıyla muhtelif inanç ve ku¨ltu¨rlere mensup insan ya da grupların tanışması ve kaynaşması sağlandı. Bu da İslam’ın yanı sıra Hz. Peygamber hakkındaki yanlış bilgi ve algının değişmesini ve bunun sonucunda on binlerce insanın Mu¨slu¨man olmasını beraberinde getirdi. Ayrıca barışın yu¨ru¨rlu¨kte olduğu zaman zarfında Mu¨slu¨manlar can ve mal gu¨venliğine sahip oldular, inançlarını özgu¨r bir şekilde yaşama ve yayma imkânını elde ettiler. Belki de daha önemlisi, Hz. Muhammed Hudeybiye Antlaşması’nın sağladığı barış ortamı sayesinde Mu¨slu¨manlar açısından bu¨yu¨k bir tehlike arz eden -Yahudilerin yaşadıkları- Hayber’i fethetti. Sayısını henu¨z tespit edemediğimiz çok sayıdaki devlet başkanı, vali, kabile reisi ve din adamlarına İslam’a davet mektupları gönderdi ve bir bakıma İslam’ın ilk defa Arap Yarımadası’nın dışına yayılmasını sağladı. Antlaşma u¨zerinden henu¨z iki yıl geçmemişken de Yarımada’nın kalbi konumundaki Mekke’yi fethetti. Mekke fethinden sonra gerçekleşen Heyetler Yılı ile de İslam bu¨tu¨n Arap Yarımadası’na hâkim oldu. Tu¨m bu ve benzeri gelişmeler, Kur’an’ın apaçık zafer olarak nitelendirdiği, İslam Tarihçilerinin ise bir dönu¨m noktası olarak kabul ettikleri Hudeybiye Barış Antlaşmasının sonuçlarından bazılarıdır.