İbnül-Vakt ve Ebül-Vakt -Bikru’l-Vakt fi Ma’rifeti Sülüki İbni’l-Vakt Ve Ebi’l-Vakt

Tasavvuf düşüncesinde vakt, şimdiki zamanda (geçmiş ve gelecek zamanı dikkate almaksızın) kulun bulunduğu hal, İnsan üzerinde hüküm sahibi olan bir şey, Kulun istidadına bağlı ilâhi tecelli olarak tanımlanmıştır. İbnül-vakt Arapça vaktin oğlu demek olup; tasavvufta, geçmiş ve gelecek endişesinden kurtulmuş, şimdiki ânı yaşayan sûfiler için kullanılan bir tabirdir. Ebül-vakt ise yine Arapça vakte sahip, vaktin babası demek olup; vaktin ve halin etkisi altında kalmayan sûfiler hakkında kullanılan bir tabirdir. İlki telvin ehli ikincisi de temkin ehlidir.

Bu eser, 16. yüzyıl Halvetiyye tarîkatı şeyhlerinden Şâh Velî Ayıntâbî’ye ait Bikru’l-Vakt fî Ma’rifeti Sülûki İbni’l-Vakt ve Ebi’l-Vakt isimli risâlenin tercümesi ve risâlede geçen tasavvufî kavramların tahlilinden meydana gelmektedir. Söz konusu risâle, İnşirâh Suresi’nin işarî tefsiri mahiyetinde kalbin makamlarını ibnü’l-vakt ve ebü’l-vakt terimleri ile açıklamak üzere kaleme alınmış olup; sâlikin mânevi yolculuğunun durakları olan sadr, kalp, ruh, sır, sırr-ı sır, sırr-ı hafî ve sırr-ı ahfâ makamları vakit kavramıyla izah edilmektedir.