Din Gelenek ve Spiritu¨ellik Bağlamında Geç Modern Şifa Arayışları -Gerçek Tıp Hareketi Örneği

Bu çalışmada, 21. Yu¨zyıldan itibaren Tu¨rkiye’de ortaya çıkan ve şifa uygulamalarıyla dikkat çeken Gerçek Tıp hareketinin dinî ve spiritu¨el yönu¨ incelenmektedir. Araştırma, gu¨ncelliğini koruyan Gerçek Tıp ekolu¨nu¨n İslami kaynaklara ve özellikle Tıbb-ı Nebevi’ye referanslarına rağmen, uygulamaları ve söylemleriyle Yeni Çağ hareketlerinin kavramsal repertuvarından faydalandığını göstermektedir.
Karşılaştırmalı bir çerçeveye sahip araştırma, nitel durum çalışması modeline uygun olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın ilk bölu¨mu¨nde sağlık, din ve sosyoloji ekseninde şekillenen kavramsal çerçeve içinde incelenmiştir. İkinci bölu¨mde araştırmanın temelini oluşturan yeni sosyal hareketler ve Yeni Çağ kuramsal çerçevelerinin yanı sıra Ulrich Beck’in “risk toplumu” ve Anthony Giddens’ın “geç modernite” ile modernliğin bir “ezici makine” olarak kuramsal tasviri yapılmıştır. Betimleme safhası, modern du¨şu¨nceye ve modern yaşam tarzına yönelik eleştiri ve hoşnutsuzlukların insan bedeni ve sağlığı u¨zerinden tepkisel olarak ortaya çıkan ve benliği merkeze alan yeni du¨şu¨nce ve yaşam tarzının sosyal dinamiklerinin analiziyle su¨rmu¨ştu¨r. Saha araştırması safhasında ise u¨ç katmanlı yapısıyla gevşek bir networke sahip hareketin lokomotif katmanı olan birinci halkadan toplam 24 kişiyle bireysel-derinlemesine göru¨şme gerçekleştirilmiştir. Odak grup göru¨şmeleri de dâhil edildiğinde, katılan göru¨şmeci sayısı toplamda 75 olmuştur. Araştırmanın sosyoku¨ltu¨rel ve sosyoekonomik özelliklerinin ele alındığı u¨çu¨ncu¨ bölu¨mu¨ ile epistemolojik temeli ve dinî argu¨manlarının tartışıldığı dördu¨ncu¨ bölu¨mu¨, saha çalışmasından elde edilen verilerin analizine, değerlendirilmesine ve yorumlanmasına ayrılmıştır.