Ceza Muhakemesinin Soruşturma Evresinin Aleniyete Karşı Korunması - Rahime Erbaş - Adalet Yayınevi

Ceza muhakemesinde soruşturma evresinin amaçları, yapısı ve özellikleri, soruşturma evresinin aleniyete karşı korunmasını zorunlu kılmaktadır. Bu koruma Türk ceza hukukunda karşımıza iki izli biçimde çıkmaktadır. Bu izden ilki, muhakemenin bu evresinin gizlilik ilkesi ile ilerlemesinin sağlanmasıdır. Nitekim 2005 yılında yürürlüğe giren CMK, soruşturmanın gizliliğini md. 157’de “ilke” olarak düzenlemiş ve bir sistem inşa etmiştir. İkincisi ise TCK md. 285 başta olmak üzere adliyeye karşı suçların ihdas edilmesidir. Bu şekilde hem soruşturmanın selameti hem de suçsuzluk karinesi, özel yaşamın gizliliği ve haberleşmenin gizliliği gibi temel hakların korunması amaçlanır. CMK md.157’deki ilke ile TCK md. 285’teki suç tipinin sınırlarının demokratik ve hukuk devletinin gereklerine uygun olarak kalın çizgilerle ve belirgin biçimde çizilebilmesi, bu çalışmanın ana odağını oluşturmuştur.

Türk ceza hukuku literatürüne farklı perspektiflerle yeni bir katkı sunmak ve tartışma alanlarını genişletmek hedefi doğrultusunda ifade hürriyeti/basın hürriyeti ile ceza muhakemesi faaliyetleri ilişkisine ceza hukuku perspektifinden yaklaşılmasında iki uç örneği temsil eden Almanya ve Birleşik Krallık karşılaştırmalı hukuk örnekleri olarak incelenmiştir. Alman hukuku, Türk hukukunu da geçmişte etkilemiş Fransız basın hukukunun anlayışını bugün hala muhafaza etmesi sebebiyle Türk hukukunda müstakbel çalışmalar için bir karşılaştırma imkanı sunabilmek için seçilmiştir. Anglo- Sakson hukuku örneği olarak ise Birleşik Krallık (bilhassa İngiltere ve Galler ile İskoçya) ceza hukuku seçilmiştir. Bu şekilde tamamen farklı bir yargılama sistemi olan İngiltere ve Galler ile İskoçya ceza hukuklarından istifade ederek, Kıta Avrupa’sının kanıksanmış kavramlarını sorgulayabilmek ve bu sayede konunun özüne inerek Türk hukukuna konuyla ilgili yeni ve özgün bir perspektif sunmak hedeflenmiştir.