Batı Felsefesinde Oryantalizm ve Türk İmgesi - Onur Bilge Kula - İş Bankası Kültür Yayınları

Avrupa/Batı, özellikle Aydınlanma (18. yüzyıl) ile birlikte bilim ve teknoloji alanlarında gerçekleştirdiği büyük atılımlar sonucu, Asyaya/Doğuya karşı belirgin bir üstünlük sağlar. Söz konusu üstünlük, Avrupanın, Doğuyu, öncelikle Kuzey Afrikayı sömürgeleştirme
sürecine koşut olarak belirginleşir.

Böylece, Aydınlanma, bir yandan bilim, akıl ve bireyin özgürleşmesi ve özerkleşmesine ortam hazırlayarak, sadece Avrupanın değil, tüm insanlığın gelişmesine kalıcı bir katkı yapar. Öbür yandan Batının Doğuyu sömürgeleştirmesine yol açar.

Söz konusu durum, Batının Doğuyu kendi yaşam tarzı ve çıkarları açısından oluşturması veya kurgulamasına ortam hazırlar. Batı, Doğunun nasıl olması gerektiğini belirleme ve Doğuyu temsil etme hakkını kendinde görmeye başlar ve böylece oryantalizm ortaya çıkar.

Oryantalizm, Avrupa felsefesinde “Doğu yazgıcılığı”, “Muhammedanizm” ve “Avrupalı akıl üstündür” sözleriyle özetlenebilecek bir anlayışın ve sömürgeciliğin meşrulaştırma girişiminin bir türevidir..