Anılar ve Siyasi İrdelemeler - Mustafa Murad Perişan - Arya Yayıncılık

Kürdistan tarihinde, diriliş ile teslimiyet kahramanlık ile ihanet hep at başı gitmiştir. Çünkü M.Ö. 612 yılında Demirci Kawa’nın önderliğinde direniş ve kahramanlık destanı yazılarak MED İmparatorluğu kurulurken, M.Ö. 550 yılında ise Arpagos’un ihanetiyle Med İmparatorluğu yıkılmış ve Kürt halkı Qiros’un önderlik ettiği Pers İmparatorluğunun boyunduruğu altına girmiştir. Bu durum “Kurmê darê ji darê nebe, dar xirab nabe” (Ağacın kurdu ağaçtan olmasa ağaç çürümez) diyen Kürt atasözünü doğrulamıştır. Çünkü Arpagos’un ihanetiyle yakılıp, yıkılıp parçalanan sadece Kürdistan coğrafyası değil, aynı zamanda insanları da bundan nasibini aldığı için, önü aydınlanan düşman, Kürdistan’ın kuş uçmaz, kervan geçmez dağlarına kadar ulaşıp, ihanetin yayılmasını sağladı ve ihanetin adı 1936 yıllarında Irak Kürdistan’ında Mustafa Barzani öncülüğünde yürütülen savaşta Bradost vb. aşiretler olurken, 1946 yılında İran Kürdistan’ında Qadi Muhammed önderliğinde kurulan Mahabad Kürt Cumhuriyetine karşı Şıkakan vb. aşiretler, 1800’li yıllarda Türkiye Kürdistan’ında başlayıp 1940 yıllarına kadar süren 28 isyanda sırasıyla 1937-38 yıllarında Dersim’de Seyit Rıza önderliğinde başlayan isyanda Abasanlı ve Qirganlı aşiretleri ve Qopo Rehber ile Zeynel, yaşanan isyanların başarısızlığa uğramalarına etken olmuşlardır.