Ağlebiler 800 - 909 - Muhittin Kapanşahin - Yalın Yayıncılık

Ağlebîler (800-909) Abbasîlerin doğudaki problemlerinin çokluğu ve batıdaki Harici ve Şii ayaklanmalar karşısındaki zafiyeti dolayısıyla İbrahim b. Ağlebin veraset usulüne dayalı isteğinin Harun Reşidin kabulüyle kurulmuş bir devlettir. İçişlerinde serbest, dış işlerinde Abbasî yönetimine bağlı bir devlet olarak siyasi hayatını sürdürmüş ve Abbasîlerin İfrikıyyedeki temsilcisi olmuştur. Bulunduğu coğrafyada sınırlı kalmamış ve özellikle en parlak dönemlerinin temsilcisi olan 1. Ziyadetullah zamanında Akdenizde gerçekleştirdiği başarılı seferleriyle Sicilyanın İslam coğrafyasına katılmasını sağlamışlardır. Roma, Ağlebîlerin saldırılarından nasibini almış ve Müslümanlar tarafından tarihte ancak bu kadar tehdit edilir olmuştur. İslam medeniyeti Avrupaya Endülüsten sonra en önemli ikinci yol olarak Sicilyadan geçmiştir. Bölgedeki diğer devletler gibi Ağlebiler de Fatımilerin kuruluşu ile 909 tarihinde sona ermiştir.

Ağlebiler devlet yönetiminde de Abbasileri taklit etmişler, kurumlarını buna göre dizayn etmişlerdir. Sünni İslam anlayışına sahip olan Ağlebiler, Maliki mezhebinin İfrikıyyede yayılmasında etkili olmuşlardır. Kendine has sanat anlayışı oluşturan Ağlebiler, komşu ülkelerden etkilenmişler ve onları etkilemişlerdir.