17. Asır Ortalarında Osmanlı Üzerinden İrana Seyahat - Jean-Baptiste Tavernier - Köprü Kitapları

17. Asrın Marco Polosu sayılan meşhur Fransız seyyahı Jean-BabtisteTavernier (1605-1689), Şark ülkelerine yaptığı seyahatlerde gördüklerini, edindiği bilgi ve intibaları yazdırmak suretiyle, kitap haline getirmiş; büyük bir alaka gören eseri Lessixvoyages de J. S. Tavernier en Turquie, en Perse et auxIndes 1977den itibaren birkaç defa basılmış; ünlü mütefekkir Montesquieu, İran Mektuplarını yazarken bu eserden faydalanmıştır.

İstanbula gelmiş; ancak refakat ettiği zevatın Kudüs yolculuğuna katılmayıp, İrana gitmek üzere, Osmanlı başşehrinde on bir ay müsait bir kervanın hareketini beklemiş; bu arada, şehri gezmiş; abideleri görmüş, Topkapı Sarayı Haremi hakkında biri Fransız diğeri İtalyan olan iki saray hizmetkarından edindiği bilgilerle Nouvelleraliton de linterieurduSeraildu Grand Seigneur (Paris, 1675) adlı eserini vücuda getirmiştir.

Taverniernin 1632de yaptığı ilk İran seyahatinde Bolu Amasya-Erzurum-Erivan yolunu takip ettiği, İranda yün, kumaş ve mücevherat ticaretiyle büyük bir servet kazandığı ve bir ara Fransaya döndüğü bilinmektedir. 1638de icra ettiği ikinci seyahatinde ise, Marsilyadan deniz yolu ile İskenderuna gelmiş, müteakiben Antakya-Halep üzerinden çöl yolunu tutup Fıratı takiben Necef ve Basraya ulaşmış, oradan bir sandalla Bendr-i Rîge geçip Kazerün-Şiraz yolu ile İsfahana varmıştır.